السيد الطباطبائي
12
سنن النبى ( ص ) ( بوستان كتاب ) ( فارسى )
پس اصولًا براى استفاده تشريعى از سنتهاى پيامبر صلى الله عليه و آله ، بايد ما به مرحلهاى از قطع و يقين رسيده باشيم كه اين اقدام يا عملكرد ، ناشى از دستور الهى براى پيامبر و سپس امت وى باشد ! . . . اما اگر تصور كنيم كه بعضى از اين تصرفات پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله - با توجه به اينكه وى نيز بشرى بود مانند ديگران ، و لكن يوحى اليه - شخصى و فردى بوده ، نمىتوان به اين مفردات سيره پيامبر صلى الله عليه و آله صبغه تشريعى و لزوم پيروى داد . . . . باز براى نمونه بايد اشاره شود كه ليسيدن انگشتان دست و يا بشقاب غذا و يا تطهير با سه قطعه سنگ و امثال اينها ، هرگز به عنوان دستورالعمل براى زندگى همه انسانها در همه قرون و اعصار نيست و بىترديد با توجه به مشكلات زمان و شرايط مكان و عدم وفور امكانات - آب و غذا و . . . - در زمان پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله ، در مواردى به اين قبيل امور اقدام شده است ، ولى پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله هرگز نفرموده كه در همه اين امور مانند من عمل كنيد ! ، همانطور كه مثلًا در نماز و يا مناسك عبادى مىفرمايد : « صلّوا كما رأيتموني أُصلّي » و يا : « خذوا مناسككم عنّي » پس در واقع اينكه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله در موقع استراحت طاق باز مىخوابيد و يا به طرف چپ و يا راست ؟ هرگز بُعد تشريعى ندارد ، بلكه روش زندگى خصوصى پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله را نشان مىدهد كه البته اگر كسى به عنوان تبعيت ، اين قبيل امور را هم مراعات كند ، بىترديد يك عمل استحبابى انجام داده است ، ولى به طور قاطع بايد گفت كه اين قبيل امور ، بُعد تشريعى و لزوم پيروى ندارد . در مورد احاديث نقل شده در اين كتاب ، بايد به طور كلى اشاره نمود كه استاد علامه ، مانند علامه مجلسى در حلية المتقين اهتمام خاصى به غير ضعيف يا مستند بودن آنها نداشته ، بلكه احاديثى را كه از محتواى ارزشمندى درباره مسائل زندگى برخوردار بودهاند ، نقل كرده است . . . . با توجه به اين نكته ، نخست قرار شد در اين كتاب رواياتى را كه از لحاظ سند ضعيف هستند حذف كنيم ، ولى بعضى از دوستان صلاح ديدند كه اصالت متن كتاب استاد علامه محفوظ بماند و در مجموعه آثار ايشان ، فقط متن تأليفى خود استاد ، با